Lịch sử phát triển Video Game ⏳
Tóm tắt nhanh
Lịch sử Video Game là chặng đường lột xác kinh hồn từ các cỗ máy phòng thí nghiệm thành nền công nghiệp ròng tỷ đô vặn cổ nền điện ảnh. Trải qua mưa máu kỷ nguyên Arcade vàng rực, cơn khủng hoảng kinh hãi 1983 tới sự vực dậy cứu thê vĩ đại của triều đại máy console.
Video Game là một trong những ngành công nghiệp có tốc độ tiến hóa nhanh và khốc liệt nhất lịch sử loài người. Từ những cỗ máy cồng kềnh trong phòng thí nghiệm cho đến thị trường trị giá 165.9 Tỷ USD (năm 2020), dòng thời gian có thể chia làm 7 kỷ nguyên chính dựa trên công nghệ và sự thống trị về dòng tiền.
Nguồn: Thống kê định lượng Doanh thu 50 năm ngành Game từ tổ chức Visual Capitalist.
1. Kỷ nguyên Phòng Thí Nghiệm (Thập niên 1950 - 1960)
Video game chưa hề được thương mại hóa, chỉ là dự án nghiên cứu trên phần cứng học thuật, máy tính hiển thị dao động (Oscilloscope) cực kỳ đắt tiền.
- Dấu mốc: Trò chơi Tennis for Two (1958) và Spacewar! (1962) tại phòng thí nghiệm MIT.
2. Thập kỷ của Arcade & Giấc mơ Atari (1970s)
Trò chơi bước ra khỏi phòng thí nghiệm học thuật để phục vụ mục đích giải trí tại gia và thu tiền cắc (Coin-op) ở các quán Bar.
- Máy Console tại gia đầu tiên là Magnavox Odyssey.
- Huyền thoại Pong (1972) đi vào lịch sử, định hình toàn bộ khái niệm thiết kế game.
- Kỷ nguyên vàng của máy thùng (Arcade) chứng kiến game Pac-Man (1980) tạo ra mức doanh thu dã man: hơn 1 Tỷ USD doanh thu tiền chơi bằng xu tại Bắc Mỹ chỉ trong vòng một năm ra mắt. Cỗ máy Arcade lúc này hoàn toàn thống trị tuyệt đối dòng tiền trên toàn quả địa cầu.
3. Cú sụp đổ lịch sử (The Video Game Crash of 1983)
Trải nghiệm cú sốc kinh hoàng nhất trong lịch sử giải trí. Lòng tham vô đáy khiến thị trường Bắc Mỹ ngập tràn “game rác” sản xuất theo kiểu mì ăn liền để kiếm chác (điển hình là thảm họa E.T.). Người tiêu dùng mất hoàn toàn niềm tin.
- Doanh thu của toàn bộ hệ máy Console trong năm bốc hơi khủng khiếp: rơi tự do từ đỉnh 3.2 Tỷ USD (năm 1982) xuống chỉ còn vỏn vẹn 100 Triệu USD (năm 1985) - Cú lao dốc 97% ép hàng loạt các ông lớn phá sản.
4. Thời kỳ Phục hưng Console (Cuối 1980s - Đầu 1990s)
Người Nhật bước vào thung lũng chết, cứu rỗi ngành công nghiệp Bắc Mỹ với chiến lược rà soát chất lượng sản phẩm vô cùng khắt khe gọi là “Seal of Quality”.
- Đế chế Nintendo kéo cả ngành sống dậy bằng hệ máy Famicom/NES (1985) cùng người hùng Super Mario Bros, mở ra triết lý dẫn đường cho Platformer suốt hàng chục năm tới. Nối tiếp sau đó là cỗ máy vắt sữa cầm tay Game Boy (1989).
5. Cuộc Cách mạng 3D & CD-ROM (Giữa 1990s)
Ngành game chính thức đoạn tuyệt hệ thống lưu trữ băng từ (Cartridge) dung lượng vài MB, và thoát khỏi giới hạn của Đồ họa Pixel phẳng 2D.
- Sự tiến lên công nghệ đĩa CD-ROM và đồ họa khối nổi đa giác 3D nhào nặn ra các Game engine kinh dị. Sony bước vào cuộc chơi bằng lời thách thức PlayStation 1 (1994), chứng minh cho thế giới thấy việc điều khiển nhân vật chạy tự do trong không gian có chiều sâu là hoàn toàn khả thi. Thể loại game bắn súng nhập vai hạng nặng (DOOM) rầm rộ bắt đầu.
6. Mạng Toàn Cầu Internet & Quả bom HD (Thập niên 2000)
Xóa bỏ hoàn toàn khoảng cách địa lý phòng khách. Trò chơi kết nối mọi người giữa các Lục địa vói nhau.
- Bắt đầu với các tượng đài World of Warcraft (2004) kéo vô số tín đồ MMO về một chỗ. Cửa hàng số phân phối game lớn nhất hành tinh Steam đi vào hoạt động, định hình lại việc không cần phải mua đĩa vật lý truyền thống ngoài siêu thị nữa.
7. Hiện đại, Lưu động và Free-to-Play (2010s - Nay)
Ngành công nghiệp chứng kiến sự dịch chuyển dòng tiền lớn nhất lịch sử. Kể từ khi chiếc iPhone thế hệ đầu (2007) ra đời, kỷ nguyên Mobile Game manh nha tụ lửa.
- Trò chơi như Angry Birds và đại thụ Candy Crush Saga (2012) biến mô hình “Chơi miễn phí vắt tiền ngầm” (Freemium monetization) trở thành vua mọi loại hình thái Mô hình kiếm tiền từ game.
- Quá trình chuyển dời khép lại, đến giai đoạn năm 2020, tổng thể quy mô toàn thế giới đạt 165.9 Tỷ USD, trong đó riêng một mình địa hạt của con át chủ bài Mobile đã ăn trọn 85 Tỷ USD, tạo lượng tiền lớn gấp 2 lần giá trị cộng gộp của vương triều PC truyền thống và Console gộp lại.